Wizyta u fizjoterapeuty w ciąży może wynikać po prostu z chęci dobrego przygotowania się do porodu. I to jest chyba najlepszy możliwy scenariusz.
Nic Cię nie boli, czujesz się dobrze, chcesz być aktywna, lepiej rozumieć swoje ciało, przygotować się do porodu, a może nawet zaangażować w to partnera. Wtedy pracujemy spokojnie, bez gaszenia pożarów, bardziej nad edukacją, ruchem i przygotowaniem do kolejnych etapów ciąży.
Niestety, u wielu kobiet ciąża nie jest aż tak łaskawa.
I właśnie wtedy z pomocą może przyjść fizjoterapia uroginekologiczna.
Dzisiaj fizjoterapia i medycyna są na tyle rozwinięte, że naprawdę szkoda tracić tygodnie na objawy, które ograniczają Cię na co dzień i odbierają komfort. Ciąża trwa około 40 tygodni. To dużo czasu, żeby codziennie coś znosić tylko dlatego, że „tak już jest w ciąży”.
Nie każda dolegliwość oznacza problem i nie każda wymaga terapii. Ale naprawdę nie wszystko musisz też przeczekać do porodu.
Nietrzymanie moczu w ciąży
Nietrzymanie moczu częściej pojawia się u kobiet, które już rodziły albo jeszcze przed ciążą miały problemy z funkcją mięśni dna miednicy.
Ale nie jest to reguła.
Może pojawić się również w pierwszej ciąży, nawet jeśli wcześniej nic nie wskazywało na taki problem.
Jeśli podczas kaszlu, kichania, śmiechu, podskoku albo szybszego ruchu zdarza Ci się popuścić mocz, warto to skonsultować. Nie dlatego, że dzieje się coś strasznego, ale dlatego, że jest to informacja o tym, jak Twoje dno miednicy radzi sobie z aktualnym obciążeniem.
Praca nad jego funkcją już w ciąży może poprawić Twój komfort teraz, ale jest też elementem przygotowania ciała na kolejne miesiące, poród i późniejszą regenerację.
I ważna rzecz: nie zawsze chodzi o „wzmacnianie”. Mięśnie dna miednicy powinny umieć się napiąć, ale również rozluźnić, zareagować w odpowiednim momencie i współpracować z resztą ciała.
Ból spojenia łonowego, rwa kulszowa i ból pleców w ciąży
Drugą bardzo częstą grupą dolegliwości są bóle.
Ból spojenia łonowego. Ból okolicy kości krzyżowej. Ból odcinka lędźwiowego. Ból między łopatkami. Ból biodra lub pachwiny. Ból kości ogonowej. Rwa kulszowa w ciąży albo ból promieniujący do pośladka czy nogi.
To jedne z najczęstszych problemów, z którymi zgłaszają się do mnie kobiety w ciąży.
W dużej mierze wynikają one z tego, że ciało musi dostosować się do zupełnie nowych warunków biomechanicznych.
Najprościej można to porównać do noszenia przez całą dobę ciężkiego plecaka, tylko z przodu.
Rosnący brzuch stopniowo zmienia sposób, w jaki rozkładasz obciążenia, stoisz, chodzisz i wykonujesz zwykłe codzienne czynności. Jedne rejony ciała zaczynają pracować trochę inaczej, inne próbują przejąć więcej pracy. Jeśli możliwości adaptacyjne w którymś miejscu okazują się niewystarczające, może pojawić się ból.
Nie oznacza to jednak, że masz się z nim pogodzić do porodu.
W wielu przypadkach możemy poprawić sposób, w jaki ciało radzi sobie z obciążeniem, zwiększyć komfort ruchu i ograniczyć dolegliwości na co dzień.
Rozejście mięśnia prostego brzucha w ciąży
Samo zwiększenie odległości pomiędzy mięśniami prostymi brzucha w ciąży jest elementem fizjologicznej adaptacji Twojego ciała do rosnącego brzucha. Nie leczymy więc „szerokości kresy” tylko dlatego, że w badaniu wyszła większa liczba.
Dla mnie dużo ważniejsze jest to, jak Twój brzuch zachowuje się pod obciążeniem.
Czy potrafi odpowiednio przenieść wzrost ciśnienia w jamie brzusznej? Jak reaguje, kiedy wstajesz, podnosisz coś, ćwiczysz albo zmieniasz pozycję? Czy mięśnie brzucha potrafią współpracować z oddechem i dnem miednicy?
W ciąży możemy ćwiczyć mięśnie brzucha. Możemy pracować nad stabilizacją i nad tym, jak ściana brzucha reaguje na coraz większe obciążenie. Sam fakt, że jesteś w ciąży, nie oznacza, że masz przestać używać mięśni brzucha.
Jeśli podczas napinania brzucha widzisz w jego linii środkowej wyraźny stożek albo uwypuklenie, regularnie trenujesz i chcesz sprawdzić, czy brzuch dobrze radzi sobie z obciążeniem, albo masz poczucie, że trudno Ci dobrze kontrolować tułów, warto przyjrzeć się temu obszarowi dokładniej.
Nie chodzi o to, żeby „zamknąć rozejście” w ciąży. Chodzi o to, żeby ściana brzucha możliwie dobrze spełniała swoją funkcję teraz i była przygotowana na kolejne zmiany.
Żylaki sromu i uczucie ciężkości w miednicy
Ciąża mocno zmienia warunki pracy układu żylnego. Większa objętość krwi, zmiany hormonalne oraz rosnąca macica mogą utrudniać odpływ żylny z dolnej części ciała. U części kobiet pojawiają się przez to żylaki nóg, ale również żylaki sromu, uczucie ciężkości, rozpierania czy ciągnięcia w okolicy krocza.
To nie jest temat, o którym kobiety szczególnie chętnie rozmawiają przy kawie, więc łatwo mieć wrażenie, że problem dotyczy tylko Ciebie. Warto jednak powiedzieć o nim fizjoterapeucie i lekarzowi. Możemy poszukać sposobów na zmniejszenie przeciążenia i poprawę Twojego komfortu, a w razie potrzeby skierować Cię do dalszej diagnostyki.
Obrzęki w ciąży
Opuchnięte kostki, ciężkie nogi, ślady po skarpetkach, pierścionek, który nagle robi się za ciasny. Obrzęki w ciąży są bardzo częste, szczególnie w drugiej połowie ciąży, i zazwyczaj wynikają z fizjologicznych zmian zachodzących w układzie krążenia oraz utrudnionego odpływu płynów z dolnej części ciała.
Jeśli obrzęki są fizjologiczne, ruch, odpowiednie pozycje odpoczynkowe, praca mięśniowa i inne dobrane indywidualnie formy postępowania mogą poprawić Twój komfort.
Jest jednak ważne „ale”: nagły, szybko narastający albo wyraźnie jednostronny obrzęk nie jest objawem, który najpierw konsultujemy z fizjoterapeutą. Szczególnie jeśli towarzyszy mu ból, zaczerwienienie nogi, duszność, silny ból głowy, zaburzenia widzenia, podwyższone ciśnienie albo nagłe złe samopoczucie. W takich sytuacjach potrzebna jest ocena medyczna.